Lựa chọn đại biểu đúng quy trình, đúng kỳ vọng của nhân dân

Cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ quyết định chất lượng bộ máy đại diện của nhân dân trong giai đoạn phát triển mới, mà còn là thước đo sinh động về việc thực thi quyền làm chủ của nhân dân. Quán triệt sâu sắc tinh thần đó, tỉnh Quảng Ninh đã triển khai công tác bầu cử với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản, quy trình chặt chẽ, dân chủ, minh bạch, lấy chất lượng đại biểu và niềm tin của cử tri làm tiêu chí xuyên suốt.

Rà soát sâu, mở rộng nguồn nhưng không hạ chuẩn

Trong tổng thể công tác chuẩn bị bầu cử, Quảng Ninh xác định khâu nhân sự là yếu tố then chốt, mang tính quyết định đến chất lượng hoạt động của Quốc hội và HĐND các cấp trong suốt nhiệm kỳ. Cách tiếp cận được tỉnh lựa chọn không dừng ở việc “đúng cơ cấu, đủ thành phần” theo quy định, mà đặt trọng tâm vào yêu cầu “đúng người”, bảo đảm mỗi ứng cử viên đều hội tụ đầy đủ phẩm chất, năng lực, uy tín và khả năng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử tỉnh nhấn mạnh: Quảng Ninh thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các bước theo quy trình ứng cử, tự ứng cử, hiệp thương, nhưng đồng thời mở rộng nguồn rà soát ngay từ đầu để có điều kiện sàng lọc kỹ lưỡng, lựa chọn đúng những nhân tố tiêu biểu. Điểm mới trong cách làm của Quảng Ninh là không bó hẹp nguồn giới thiệu trong phạm vi hẹp, mà rà soát theo từng nhóm ngành, lĩnh vực, gắn với yêu cầu thực tiễn phát triển của địa phương. Điển hình như với cơ cấu ngành giáo dục, danh sách rà soát có thể trải rộng từ giáo viên trực tiếp giảng dạy, cán bộ quản lý đến đội ngũ giảng viên đại học; với các lĩnh vực kinh tế, xã hội, quản lý nhà nước, nguồn nhân sự được xem xét trên cả phương diện chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và uy tín xã hội…

Việc mở rộng nguồn không đồng nghĩa với nới lỏng tiêu chuẩn. Ngược lại, yêu cầu đặt ra với mỗi ứng cử viên ngày càng cao hơn. Không chỉ “đủ điều kiện” theo luật định, ứng cử viên còn phải chứng minh năng lực qua quá trình công tác, qua sản phẩm, kết quả cụ thể và qua sự tín nhiệm của tổ chức, nhân dân nơi công tác và nơi cư trú. Danh sách được rà soát rộng, nhưng khi bước vào các vòng hiệp thương chính thức, tỉnh tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc về số dư, bảo đảm quyền lựa chọn thực chất của cử tri, đồng thời tránh hình thức, chạy theo số lượng.

Một điểm nhấn khác trong công tác chuẩn bị nhân sự là yêu cầu minh bạch thông tin, gắn với ứng dụng môi trường số. Thông tin về người ứng cử được công khai theo quy định, tạo điều kiện để cử tri theo dõi, giám sát, phản ánh kịp thời, qua đó góp phần sàng lọc, hoàn thiện danh sách ứng cử viên một cách khách quan, đúng pháp luật. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn thể hiện rõ tinh thần cầu thị, tôn trọng nhân dân và nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức liên quan.

Song hành với khâu rà soát nhân sự, Quảng Ninh đặc biệt coi trọng việc tổ chức hiệp thương theo đúng hướng dẫn của Trung ương, bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng, phát huy dân chủ và đề cao trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc cùng các tổ chức thành viên.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường, các yêu cầu về cơ cấu, thành phần, độ tuổi, giới tính, dân tộc, trình độ là quy định bắt buộc, nhưng trong thực tiễn triển khai luôn đòi hỏi sự cân nhắc tổng thể, hài hòa giữa các tiêu chí, trên nguyên tắc không vì cơ cấu mà hạ thấp tiêu chuẩn, không vì “đủ tỷ lệ” mà bỏ qua chất lượng. Thực tế cho thấy, việc dung hòa các tiêu chí không hề đơn giản. Có trường hợp phù hợp về cơ cấu dân tộc nhưng hạn chế về độ tuổi; đáp ứng yêu cầu về độ tuổi lại chưa bảo đảm về trình độ; hoặc đáp ứng tiêu chí về ngành nghề nhưng chưa thật sự nổi trội về năng lực tham gia xây dựng chính sách. Chính vì vậy, Quảng Ninh lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt nhưng chặt chẽ, đặt uy tín, năng lực và khả năng cống hiến lâu dài lên hàng đầu, coi đây là “điểm tựa” để xử lý những vướng mắc phát sinh trong quá trình hiệp thương.

Ngoài ra, mỗi ứng cử viên đều phải xây dựng chương trình hành động nghiêm túc, thực chất, thể hiện rõ trách nhiệm trước cử tri. Chương trình hành động không chung chung, sao chép, mà phải xuất phát từ thực tiễn địa phương, gắn với những vấn đề lớn đang đặt ra trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, xây dựng chính quyền phục vụ nhân dân. Với một địa bàn đặc thù như Quảng Ninh vừa có biên giới, hải đảo, vừa là trung tâm du lịch lớn yêu cầu này càng trở nên rõ nét, đòi hỏi đại biểu phải có tầm nhìn, hiểu biết sâu sắc và khả năng đề xuất giải pháp sát thực.

Phát huy dân chủ, siết chặt kỷ cương trong công tác hiệp thương

Một trong những điểm xuyên suốt trong công tác chuẩn bị bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 của Quảng Ninh là việc phát huy dân chủ gắn với giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ trong giới thiệu nhân sự. Các cấp ủy đảng chịu trách nhiệm toàn diện trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác hiệp thương, bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa kết quả nhân sự đại hội đảng các cấp, quy hoạch cán bộ với công tác chuẩn bị nhân sự ứng cử, qua đó nâng cao chất lượng đội ngũ đại biểu dân cử ngay từ khâu đầu vào.

Thực tiễn triển khai tại cơ sở cho thấy tinh thần dân chủ, trách nhiệm được phát huy rõ nét. Tại phường Hoành Bồ, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ phường đã tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ nhất đúng quy định, với sự tham gia đầy đủ của các tổ chức thành viên. Trên cơ sở thảo luận thẳng thắn, dân chủ, hội nghị đã thống nhất 100% về cơ cấu, thành phần và số lượng người ứng cử đại biểu HĐND phường nhiệm kỳ 2026-2031. Ông Đinh Việt Anh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường Hoành Bồ cho biết, công tác chuẩn bị nhân sự được thực hiện kỹ lưỡng, chặt chẽ, bảo đảm tỷ lệ nữ, người ngoài Đảng, người trẻ tuổi, đồng thời ưu tiên lựa chọn những cá nhân tiêu biểu, có uy tín, được nhân dân tín nhiệm trong cộng đồng dân cư.

Không chỉ riêng Hoành Bồ, Ủy ban MTTQ các xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh đều chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức hiệp thương đúng tiến độ, đúng quy định. Kết quả bước đầu cho thấy, tổng số đại biểu HĐND cấp xã nhiệm kỳ tới dự kiến được bầu là 1.154 đại biểu; trong đó, tỷ lệ nữ chiếm 39,44%, người dân tộc thiểu số 11,38%, người trẻ tuổi 25,7%, người ngoài Đảng 12,56%. Những con số này phản ánh rõ nét tính đại diện rộng rãi và sự chuẩn bị công phu, bài bản của địa phương.

Ở cấp tỉnh, hội nghị hiệp thương lần thứ nhất do Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức cũng được đánh giá cao về chất lượng. Các ý kiến đóng góp đều thống nhất quan điểm: Việc lựa chọn nhân sự phải đặt tiêu chuẩn, chất lượng lên hàng đầu, hướng tới đội ngũ đại biểu có năng lực thực tiễn, uy tín xã hội và khả năng tham gia hoạch định, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương trong bối cảnh tỉnh và đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Yêu cầu đặt ra là lựa chọn được những người thật sự tiêu biểu về phẩm chất, đạo đức, trí tuệ; có lập trường chính trị vững vàng, trung thành với Tổ quốc, nhân dân và Hiến pháp; có đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác để thực hiện nhiệm vụ đại biểu dân cử; đồng thời có mối liên hệ chặt chẽ với nhân dân, biết lắng nghe và phản ánh trung thực ý kiến, nguyện vọng của cử tri.

Song song với việc đề cao tiêu chuẩn, Quảng Ninh kiên quyết không giới thiệu và không để lọt vào danh sách ứng cử những trường hợp có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực, tư tưởng cục bộ, bảo thủ; những người đang bị thanh tra, kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm; người đứng đầu cơ quan, tổ chức để xảy ra tham nhũng, lãng phí, mất đoàn kết; người vi phạm các quy định của Đảng hoặc có vấn đề chính trị chưa được kết luận. Quan điểm xuyên suốt là kiên quyết chống chạy chức, chạy quyền, bảo đảm sự trong sạch, lành mạnh của đội ngũ đại biểu dân cử.

Bà Phạm Thị Ngọc Hương (khu phố Cẩm Trung 2A, phường Cẩm Phả) chia sẻ: “Tôi nhận thấy những người được giới thiệu ứng cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 cơ bản là cán bộ, đảng viên có lập trường tư tưởng vững vàng, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống giản dị, gắn bó với nhân dân và tinh thần trách nhiệm cao trong công việc cũng như tại nơi cư trú”.

Việc xác định cơ cấu, thành phần người được giới thiệu ứng cử đại biểu HĐND các cấp được thực hiện dân chủ, công khai, minh bạch, coi trọng chất lượng, đồng thời bảo đảm tính đại diện của các tầng lớp nhân dân, các lĩnh vực, ngành nghề, độ tuổi, giới tính, dân tộc, tôn giáo. Đến ngày 2/12, Quảng Ninh đã hoàn thành tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ nhất ở tất cả các cấp, vượt tiến độ thời hạn quy định. Cụ thể, đối với ĐBQH, tỉnh dự kiến bầu 9 đại biểu từ 36 người được giới thiệu; ở cấp tỉnh, dự kiến bầu 56 đại biểu HĐND từ 220 người được giới thiệu; ở cấp xã, 3.296 người được giới thiệu để bầu ra 1.154 đại biểu. Tỷ lệ giới thiệu cao hơn số lượng cần bầu không chỉ đáp ứng yêu cầu của luật định, mà còn thể hiện quyết tâm nâng cao chất lượng đại biểu thông qua sàng lọc thực chất.

Từ sự chuẩn bị bài bản, đồng bộ ngay từ bước đầu, có thể khẳng định công tác chuẩn bị bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại Quảng Ninh đang đi đúng hướng, đúng quy trình và đúng kỳ vọng của nhân dân. Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và tinh thần trách nhiệm của MTTQ cùng các tổ chức thành viên, Quảng Ninh đang hướng tới mục tiêu tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn và hiệu quả; để ngày bầu cử thực sự là ngày hội của toàn dân, nơi mỗi lá phiếu gửi gắm niềm tin vào những đại biểu xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân.

Minh Thu - Báo Quảng Ninh