Cảnh báo nguy cơ độc tính gan cấp tính, nghiêm trọng khi sử dụng metronidazol ở bệnh nhân mắc Hội chứng Cockayne
Một Trung tâm Cảnh giác Dược khu vực tại Amiens (Pháp) gần đây đã tiếp nhận báo cáo về trường hợp suy tế bào gan nghiêm trọng dẫn đến tử vong ở bệnh nhi 4 tuổi mắc hội chứng Cockayne. Trước đó, bệnh nhi được chỉ định sử dụng metronidazol với liều 300 mg/lần, ngày 3 lần để điều trị nhiễm khuẩn do Clostridium difficile.
Đây là một cảnh báo đáng chú ý về nguy cơ độc tính trên gan của metronidazol ở nhóm bệnh nhân có bệnh lý di truyền đặc biệt.
Hội chứng Cockayne là gì?
Hội chứng Cockayne là bệnh lý di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường, rất hiếm gặp, liên quan đến đột biến gen ERCC6 hoặc ERCC8. Các gen này tham gia vào cơ chế sửa chữa ADN theo con đường cắt bỏ nucleotid.
Bệnh có thể biểu hiện với các đặc điểm:
Đầu nhỏ bất thường.
Chậm phát triển thể chất và trí tuệ.
Rối loạn tăng trưởng.
Các bất thường về hình thái khuôn mặt.
Biểu hiện lão hóa sớm.
Nguy cơ độc tính trên gan khi sử dụng metronidazol
Ở bệnh nhân mắc hội chứng Cockayne, metronidazol có thể gây tổn thương gan cấp tính nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến suy gan và tử vong.
Năm 2015, y văn ghi nhận chuỗi 8 trường hợp tổn thương gan liên quan đến metronidazol ở bệnh nhân mắc hội chứng Cockayne, trong đó có 3 trường hợp tử vong. Thời gian khởi phát tổn thương gan được ghi nhận khoảng 6–11 ngày sau khi bắt đầu điều trị.
Các nghiên cứu in vitro cho thấy nguyên bào sợi của bệnh nhân Cockayne giảm khả năng sống sót khi tiếp xúc với metronidazol ngay cả ở nồng độ rất thấp. Hiện tượng này không được ghi nhận tương tự ở tế bào nhóm chứng.
Cơ chế gây độc tính: Hiện chưa được làm rõ đầy đủ. Tuy nhiên, sự nhạy cảm bất thường của tế bào bệnh nhân Cockayne đối với metronidazol được xem là một dấu hiệu đáng quan tâm.
LƯU Ý ĐẶC BIỆT KHI KÊ ĐƠN METRONIDAZOL
Đánh giá tiền sử bệnh và lưu ý đặc biệt đối với bệnh nhân mắc hội chứng Cockayne.
Chỉ sử dụng metronidazol khi không có phương pháp điều trị thay thế phù hợp, sau khi cân nhắc kỹ lợi ích và nguy cơ.
Theo dõi chặt chẽ chức năng gan trong suốt quá trình điều trị và sau khi kết thúc điều trị.
Khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ tổn thương gan, cần đánh giá ngay tình trạng lâm sàng, xét nghiệm chức năng gan và xem xét ngừng thuốc theo chỉ định chuyên môn.
Phối hợp bác sĩ điều trị, dược sĩ lâm sàng và bộ phận Cảnh giác Dược để phát hiện, đánh giá và báo cáo phản ứng có hại của thuốc.
BỆNH NHÂN MẮC HỘI CHỨNG COCKAYNE:
THẬN TRỌNG ĐẶC BIỆT VỚI METRONIDAZOL!
Hội chứng Cockayne là yếu tố nguy cơ đặc biệt khi sử dụng metronidazol.
Tổn thương gan có thể xuất hiện sớm; thời gian 6–11 ngày đã được ghi nhận trong các trường hợp báo cáo.
Biến cố có thể tiến triển nghiêm trọng, dẫn đến suy tế bào gan và tử vong.
Chỉ sử dụng metronidazol khi không có phương pháp điều trị thay thế phù hợp và đã cân nhắc lợi ích – nguy cơ.
Theo dõi chặt chẽ chức năng gan trong và sau điều trị.Chủ động phát hiện, xử trí và báo cáo các phản ứng có hại của thuốc.
Khoa Dược - Vật tư thiết bị y tế