Phục hồi chức năng sớm sau phẫu thuật

1. Phục hồi chức năng sau phẫu thuật là một quá trình điều trị bao gồm nhiều hoạt động tập luyện kết hợp với các trang thiết bị hỗ trợ giúp bệnh nhân tái tạo lại khả năng vận động, phục hồi sức khỏe, Việc áp dụng sớm các kỹ thuật vật lý trị liệu - phục hồi chức năng sau phẫu thuật đóng vai trò quan trọng giúp bệnh nhân giảm đau, rút ngắn thời gian nằm viện,ngăn ngừa teo cơ cứng khớp, tăng khả năng vận động và giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt bình thường.

PHCN sau phẫu thuật thường được chỉ định cho BN: sau phẫu thuật thay khớp; sau PT dây chằng, sụn chêm, PT cột sống, chỉnh hình….

2. Vai trò của PHCN sớm sau phẫu thuật:

- Giảm đau và sưng nề: Các phương pháp trij liệu, các bài tập nhẹ nhàng, đúng cách giúp tang cường tuần hoàn máu, giảm đau, giảm sưng nề, giảm co thắt cơ tại vùng phẫu thuật.

- Ngăn ngừa teo cơ, cứng khớp, biến chứng sau phẫu thuật: Ngăn ngừa teo cơ,cứng khớp, biến chứng nguy hiểm sau phẫu thuật như: viêm phổi, loét tì đè, huyết khối tĩnh mạch sâu.

- Phục hồi khả năng vận động: Giúp người bệnh dần lấy lại sức mạnh cơ và tầm vận động của khớp.

- Phục hồi chức năng sinh hoạt, nâng cao chất lượng cuộc sống: Giúp người bệnh đi lại, tự chăm sóc bản thân; tâm lý người bệnh thoải mái hơn, tự tin sớm trở lại cuộc sống sinh hoạt và lao động bình thường

- Giảm thời gian nằm viện & chi phí: Bệnh nhân sớm tự lập trong sinh hoạt hàng ngày, giảm gánh nặng chăm sóc cho người thân và tiết kiệm chi phí viện phí.

3. Nguyên tắc PHCN sớm sau phẫu thuật:

- Tập phục hồi sau phẫu thuật từ nhẹ đến nặng, tăng dần cường độ và không tập quá sức, tránh gây đau hoặc sưng kéo dài

- Thực hiện đúng kỹ thuật, đúng tư thế vận động để kiểm soát đau và phù nề trong suốt quá trình phục hồi

- Kết hợp nhiều phương pháp trị liệu và phục hồi đồng thời theo dõi, đánh giá tiến triển thường xuyên để kịp thời điều chỉnh liệu trình

- Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và kỹ thuật viên, kiên trì tập luyện để tối ưu hiệu quả, rút ngắn thời gian phục hồi

4. Các phương pháp phục hồi chức năng sau phẫu thuật thường sử dụng:

- Vận động trị liệu: Ở mỗi giai đoạn với tùy từng bệnh nhân cụ thể bác sĩ điều trị sẽ phối hợp với kỹ thuật viên để đưa ra các bài tập phù hợp từng giai đoạn: Các bài tập thụ động, chủ động hoặc có trợ giúp;bài tập kéo giãn, di động mô mềm…

- Điện trị liệu: Dùng các dòng xung điện kích thích thần kinh và cơ bắp như: kích thích điện thần kinh cơ (NMES), kích thích cơ bằng điện (EMS), kích thích thần kinh bằng điện xuyên da (TENS)… Các biện pháp này góp phần cải thiện quá trình lưu thông máu, giảm đau và hạn chế tình trạng yếu cơ, hỗ trợ vận động sớm sau mổ.

- Nhiệt trị liệu: Sử dụng nhiệt lạnh trong sưng đau cấp tính ở vùng phẫu thuật giúp làm co mạch nhanh chóng, hạn chế tổn thương lan rộng và giảm viêm sưng.

- Siêu âm điều trị: Sóng siêu âm khi đi vào mô mềm, giúp giảm viêm, giảm sưng, tăng tuần hoàn máu, giãn cơ, giảm co cứng, thúc đẩy quá trình phục hồi.