Những lưu ý quan trọng khi chăm sóc người bệnh cao tuổi nhiều bệnh lý mạn tính phối hợp

Hiện nay, cùng với quá trình già hóa dân số, số lượng người cao tuổi mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính (đa bệnh lý) ngày càng gia tăng. Tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, suy thận, thoái hóa khớp, sa sút trí tuệ… thường không tồn tại riêng lẻ mà phối hợp với nhau. Điều này làm cho việc điều trị và chăm sóc trở nên phức tạp, đòi hỏi sự theo dõi liên tục, phối hợp đa chuyên khoa và đặc biệt là sự tham gia tích cực của gia đình.

Với vai trò là điều dưỡng viên, tôi mong muốn cung cấp những kiến thức thiết thực, dễ áp dụng nhưng đầy đủ và chuyên sâu để cộng đồng có thể chăm sóc người bệnh cao tuổi một cách an toàn, hiệu quả và nhân văn.

Điều dưỡng trưởng khoa Nội tổng hợp Phạm Thị Phượng đang tư vấn cho người bệnh tại phòng bệnh

Những lưu ý khi chăm sóc người bệnh mạn tính tại nhà

- Uống thuốc theo đơn bác sĩ: Những người cao tuổi có có bệnh lý mạn tính thường phải uông thuốc điều trị theo đơn của bác sĩ và tái khám theo quy định. Trong thời gian uống thuốc, nên thường xuyên liên hệ với bác sĩ để việc theo dõi bệnh được tốt

hơn và nếu có vấn đề gì, hay bệnh trở nặng phải đến cơ sở y tế thăm khám ngay..

Những người có bệnh mạn tính khi mắc bệnh lý phối hợp nguy cơ tăng nặng và tử vong cao hơn.

- Trang bị một số kiến thức về căn bệnh mình mắc để kiểm soát bệnh được tốt hơn: 

Bệnh nhân tăng huyết áp: Phải biết cách đo huyết áp tại nhà và theo dõi huyết áp thường xuyên trong thời gian uống thuốc. Nếu huyết áp ổn định, bệnh nhân có thể đề nghị bác sĩ kê đơn thuốc kéo dài. Nếu uống thuốc theo đơn bác sĩ đã kê mà huyết áp vẫn không kiểm soát được, vẫn tăng, nếu như ngưỡng gia tăng gây nhức đầu, nôn ói, chóng mặt… phải đến bệnh viện khám ngay.

Bác sĩ Lê Thị hương Thu – Phụ trách khoa Nội tổng hợp tư vấn cho người bệnh trong buổi họp HĐNB cấp khoa

Với người bệnh tiểu đường: Nên học cách theo dõi đường huyết tại nhà. Nếu như uống thuốc và cải thiện chế độ ăn và sinh hoạt mà đường huyết vẫn không kiểm soát được; Hoặc bệnh nhân có thể bị hạ đường huyết dẫn đến chóng mặt, choáng, tê tay  

chân, ngất xỉu…phải liên hệ với bác sĩ ngay để có những điều chỉnh thích hợp.Tuân thủ các phương pháp điều trị; cai thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích là những biện pháp phòng và kiểm soát bệnh bệnh mạn tính tái phát hiệu quả nhất.

Với trường hợp đột quỵ: Những ai đang điều trị đột quỵ, đang cần theo dõi chặt chẽ vẫn phải tuân thủ các phương pháp điều trị. Thời tiết nắng nóng có thể khiến đột quỵ gia tăng ở những người có bệnh lý nền. Do đó, để phòng tránh tốt nhất đột quỵ, nhất là trong thời tiết nắng nóng hiện nay cần quan tâm kiểm soát tốt các bệnh lý nền.

Nếu có các dấu hiệu như tê yếu tay chân, nói đớ, nói ngọng, nói khó, ngất xỉu, mắt mờ, yếu liệt tay chân thoáng qua… phải nhận biết ngay đó là dấu hiệu của đột quỵ, cần đưa người bệnh đến ngay bệnh viện để được cấp cứu kịp thời, bởi thời gian vàng trong cấp cứu đột quỵ rất quan trọng. Nếu để qua thời gian vàng cứu chữa bệnh nhân có thể để lại những di chứng nặng nề.

- Không  hút thuốc, uống rượu bia: Rượu bia và thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu khiến các bệnh lý nền tái phát và gia tăng.

- Có chế độ dinh dưỡng lành mạnh hợp lý: Nên ăn nhạt hơn, giảm lượng muối trong chế biến thức ăn; giảm mỡ, giảm đường. Thay các món chiên xào bằng hấp luộc nhiều hơn. Tăng cường rau xanh và hoa quả tươi trong bữa ăn hàng ngày. Hạn chế sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, các loại đồ uống có chứa chất kích thích như cà phê, nước ngọt, nước tăng lực...

- Tập luyện thể dục, thể thao: Tập luyện vừa sức, phù hợp với tình trạng sức khỏe.

- Cải thiện giấc ngủ: Đi ngủ sớm, ngủ đủ và sâu giấc.

- Chăm sóc về tinh thần: Luôn giữ tinh thần thoải mái, tránh lo lắng căng thẳng.

KẾT LUẬN

Chăm sóc người cao tuổi mắc nhiều bệnh mạn tính là nhiệm vụ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, sự theo dõi sát sao và tinh thần trách nhiệm cao. Với sự phối hợp giữa nhân viên y tế, gia đình và người bệnh, hoàn toàn có thể kiểm soát tốt bệnh lý, hạn chế biến chứng và giúp người cao tuổi sống khỏe mạnh, an toàn và có chất lượng.

Từ thực tế công việc của mình, với vai trò là điều dưỡng viên, tôi mong rằng mỗi gia đình hãy chủ động tìm hiểu kiến thức, tuân thủ hướng dẫn y tế và đồng hành cùng người thân trong suốt quá trình điều trị. Sự quan tâm đúng cách hôm nay chính là nền tảng cho một tuổi già an toàn và ý nghĩa ngày mai.

Khoa Nội tổng hợp