Vai trò của hoạt động trị liệu đối với sức khỏe người cao tuổi

Ông bà, cha mẹ chúng ta khi bước sang tuổi xế chiều thường phải đối mặt với những khó khăn trong các sinh hoạt tưởng chừng như đơn giản nhất: tự mặc quần áo, cài khuy áo, cầm thìa ăn cơm, hay tự đi lại vệ sinh... Những cản trở này không chỉ làm giảm chất lượng sống mà còn dễ dẫn đến tâm lý tự ti, mặc cảm.

Làm thế nào để người cao tuổi giữ vững sự độc lập, tự chủ và tìm lại niềm vui trong cuộc sống thường nhật? Câu trả lời chính là Hoạt động trị liệu (Occupational Therapy - OT).

I. HOẠT ĐỘNG TRỊ LIỆU LÀ GÌ? VAI TRÒ ĐỐI VỚI NGƯỜI CAO TUỔI?

Hoạt động trị liệu là một lĩnh vực thuộc chuyên ngành phục hồi chức năng, sử dụng các hoạt động sinh hoạt, lao động, học tập và giải trí hàng ngày làm phương pháp điều trị giúp người bệnh khôi phục chức năng, tăng khả năng tự lập và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đối với người cao tuổi, hoạt động trị liệu mang lại những giá trị cốt lõi:

1. Phục hồi và duy trì các chức năng sinh hoạt hàng ngày (ADL): Huấn luyện lại các kỹ năng cơ bản như ăn uống, tắm rửa, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân thông qua các dụng cụ thích nghi chuyên dụng.

2. Cải thiện chức năng bàn tay và vận động tinh: Các bài tập thiết kế riêng giúp tăng sức mạnh cơ tay, sự linh hoạt của các ngón tay để cầm nắm đồ vật chắc chắn hơn.

3. Phòng ngừa té ngã và thích nghi môi trường: Đánh giá, tư vấn cải tạo không gian sống tại nhà (lắp thanh vịn, chống trượt, ánh sáng...) giúp người cao tuổi di chuyển an toàn, phù hợp.

4. Kích thích nhận thức và trí não: Các hoạt động trị liệu tư duy giúp cải thiện trí nhớ, sự tập trung, đẩy lùi sa sút trí tuệ, Alzheimer ở người già.

II. MÔ HÌNH ĐIỀU TRỊ TOÀN DIỆN TẠI BỆNH VIỆN LÀO KHOA - PHỤC HỒI CHỨC NĂNG

Tại Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng, chúng tôi hiểu rằng sức khỏe của người cao tuổi là một hệ thống phức tạp, cần được chăm sóc toàn diện chứ không chỉ điều trị một triệu chứng đơn lẻ. Do đó, Bệnh viện đang áp dụng mô hình Phối hợp đa chuyên khoa – xu hướng tiên tiến nhất theo định hướng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi năm 2026:

• Điều trị nội khoa, lão khoa: Tối ưu hóa phác đồ sử dụng thuốc, kiểm soát chặt chẽ các bệnh lý nền mãn tính (Tăng huyết áp, Đái tháo đường, Cơ xương khớp...), hạn chế tình trạng lạm dụng đa thuốc ở người già. Đánh giá mức độ nhận thức, suy nhược, nguy cơ té ngã…
• Vật lý trị liệu: Tập trung phục hồi tầm vận động, sức mạnh cơ bắp, sự thăng bằng và giảm đau bằng các phương pháp: tập vận động, xoa bóp, tập với hệ thống Robot phục hồi chức năng thực tế ảo, hệ thống tập HUR, điều trị từ trường xuyên sọ, oxy cao áp, hệ thống giảm áp lực cột sống, radio điều trị, laser công suất cao, laser nội mạch, điện xung, siêu âm điều trị, xoa bóp áp lực hơi, sóng ngắn, parafin...
• Hoạt động trị liệu: Hướng dẫn người cao tuổi tập các chức năng sinh hoạt hàng ngày như tự xúc ăn, cài cúc áo, đi vệ sinh, chuẩn bị bữa ăn, sử dụng điện thoại, đọc sách, khâu vá, tập chức năng tay và bàn tay, tập nhận thức, hoạt động nhóm hoặc cải thiện không gian sống tại nhà, sử dụng dụng cụ hỗ trợ… giúp người cao tuổi thuận tiện trong sinh hoạt, phù hợp môi trường sống và đặc biệt là phòng ngừa té ngã.
• Tâm lý trị liệu: Đồng hành giải tỏa lo âu, trầm cảm tuổi già, tạo tinh thần lạc quan – liều thuốc bổ quan trọng giúp người bệnh hợp tác điều trị tốt hơn.
• Dinh dưỡng lâm sàng: Thiết kế chế độ ăn cá thể hóa, chế độ ăn bệnh lý, đủ chất, dễ hấp thu, hỗ trợ đắc lực cho quá trình tái tạo cơ và phục hồi thể trạng.

Sự gắn kết nhịp nhàng giữa các chuyên khoa giúp rút ngắn thời gian nằm viện, giảm tối đa tỷ lệ tái nhập viện và mang lại hiệu quả phục hồi bền vững nhất cho người bệnh.

Tình yêu thương lớn nhất dành cho cha mẹ chính là giúp cha mẹ có được sự độc lập, tự tin và sống vui khỏe từng ngày. Hãy để Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng đồng hành cùng gia đình bạn trên hành trình mang lại tuổi già an yên, khỏe mạnh và hạnh phúc!

Khoa Hoạt động trị liệu